Ομοφοβία και Τραύμα


του Νίκου Βλαχάκη, περιοδικό Positive/Κέντρο Ζωής


Η Αλεξάνδρα Βασιλείου είναι ψυχοθεραπεύτρια και ιδρυτικό μέλος του Processwork Hub[1]. Τη γνωρίζω εδώ και χρόνια, είχα τη χαρά να συνεργαστώ μαζί της και πάντοτε παρακολουθώ με αγωνία και θαυμασμό τη δουλειά και τα γραφτά της. Αφορμή για τη συνάντηση μας ήταν ένα σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε, με τίτλο «Δυο Φτερά για να Πετάξεις: η προσέγγιση του Process Work στην ομοφοβία και το τραύμα», ενώ η συζήτηση μας έγινε στη σκιά πολλών δυσάρεστων γεγονότων: από τη μία οι διαδοχικές αυτοκτονίες ομοφυλόφιλων εφήβων που συγκλόνισε το υγιές κομμάτι της Αμερικής και από την άλλη μια διπλή αυτοκτονία Ελληνόπουλων που αγνοήθηκε από τους πάντες και αποκρύφτηκε σιωπηρά, σαν να μη συνέβη ποτέ. Με την Αλεξάνδρα επιχειρήσαμε να καταλάβουμε το πώς και το γιατί.

Positive: Εν αρχή ην η ομοφοβία. Η εσωτερικευμένη ομοφοβία και η εξωτερική βία. Που οδηγούν στο τραύμα και το αντίστροφο. Πολλοί έχουμε τα τραύματα μας, εάν όμως δεν μπορέσουμε να εστιάσουμε πάνω τους, γίνονται μια χρόνια κατάσταση που ακολουθεί όλα τα γεγονότα της ζωής. Πώς όμως αντιμετωπίζει κανείς το τραύμα;

ΑΒ: Πρέπει κανείς να εξερευνήσει το βίωμα γύρω από το τραύμα από πολλές διαφορετικές σκοπιές. Να μπορέσει να υπερασπιστεί τον εαυτό του 100%, ακόμα και μετά το γεγονός. Να αντιμετωπίσει θέματα που αφορούν το μετατραυματικό σοκ (αφού μάθει να αναγνωρίζει τα σημάδια του). και πιθανές ενοχές για τη δική του εμπλοκή ή επιλογή αντιδράσεων. Να βρει στήριξη στο προσωπικό και κοινωνικό του περιβάλλον να εκφράσει όλα τα συναισθήματα που δημιουργούνται από το γεγονός: πόνο, θλίψη, οργή, θυμό, κατάθλιψη ή και απελπισία. Ταυτόχρονα μπορεί να είναι βοηθητικό να εξερευνήσει και κάτι από την «ενέργεια» του θύτη. Για παράδειγμα, αν δεις με καθαρά συμβολικό τρόπο, την πράξη ενός θύτη, μπορεί αυτή να έχει μέσα της μια στάση αποφασιστικότητας και αποδέσμευσης από κοινωνικά πρότυπα, που μπορεί να είναι χρήσιμα. Επαναλαμβάνω, όχι στον κυριολεκτικό τρόπο με τον οποίο εκφράζονται από τον θύτη, αλλά με συμβολικό τρόπο. Προσπαθείς δηλαδή να μπεις στη θέση εκείνου που σου δημιούργησε το τραύμα, όχι για να καταλάβεις γιατί σε τραυμάτισε, ούτε για να δικαιολογήσεις την πράξη του, αλλά για να βρεις τις δύο πολικότητες: «θύμα» και «θύτης» και να μπορέσεις να καταλάβεις με ένα πιο συνειδητό τρόπο την ενέργεια από τις δύο πλευρές, να μπορέσεις να τη χρησιμοποιήσεις δημιουργικά. Γιατί ως θύμα του τραύματος, και μόνο από το γεγονός ότι είσαι θύμα, κουβαλάς την ενέργεια του θύτη μέσα από το τραυματικό γεγονός. Το να μπορέσει κανείς να εξερευνήσει αυτή τη δυναμική και την ενέργεια που κουβαλάει ο θύτης, ίσως είναι ένα σημαντικό βήμα στο να μπορέσει να ολοκληρώσει την ιστορία του τραύματος και να προχωρήσει παραπέρα στη ζωή του.Continue reading

LGBT Έφηβοι & Ψυχική Υγεία


Άρθρο του Ψυχολόγου Γιώργου Μπρεκουλάκη που έχει δημοσιευτεί στο Ηλεκτρονικό Περιοδικό Ψυχολογίας, Πολιτισμού & Συνειδητότητας “animartists”


Γονείς με LGBT εφήβους (Lesbian, Gay, Bisexual, Trans) μπορεί να νιώσουν ιδιαίτερο άγχος συνειδητοποιώντας ότι το παιδί τους δεν έχει τον ετεροκανονικό σεξουαλικό προσανατολισμό (straight) ή και την ετεροκανονική έκφραση φύλου (D’ Augelli, 2005; LaSala, 2000). Οι γονείς μπορεί να αντιδράσουν αρνητικά παρατηρώντας ότι το παιδί τους δεν εκφράζει την ετεροκανονικότητα και στη συνέχεια να δείξουν χαμηλό ενδιαφέρον, επιθετικότητα και παραμέληση, αντιδράσεις που παρατηρούνται και κατά την διαδικασία της αποκάλυψης του σεξουαλικού προσανατολισμού ενός εφήβου (coming out). Η γονεϊκή απόρριψη και έλλειψη αποδοχής ενός LGBT εφήβου έχει συνδεθεί με αυξημένα προβλήματα ψυχικής υγείας όπως χρήση ουσιών και απόπειρες αυτοκτονίας (D’ Augelli, 2002). Ένα υψηλό ποσοστό των πατεράδων συγκριτικά με τις μητέρες έχει αρνητικές αντιδράσεις ως προς την έλλειψη ετεροκανονικότητας των παιδιών τους με ακόμα υψηλότερα ποσοστά έλλειψης ανεκτικότητας και απόρριψης μετά την αυτοαποκάλυψη του σεξουαλικού προσανατολισμού ενός εφήβου. Οι LGBT έφηβοι έχουν περισσότερες διαφωνίες και συγκρούσεις με τους γονείς τους συγκρινόμενοι με τους ετερόφυλους νέους και συνεπώς έχουν την εμπειρία περισσότερου ψυχολογικού άγχους (Ueno, 2005).

Continue reading

Τρανς παιδιά στα θρανία. Το πρώτο κουδούνι, ο πρώτος φόβος.


Γράφει η Άννα Απέργη


Μία νέα σχολική χρονιά αρχίζει και μαζί της αρχίζει και το άγχος που προκαλεί η ξαφνική αλλαγή από τις διακοπές, στη γλυκιά ρουτίνα του σχολείου. Τα περισσότερα παιδιά αγχώνονται και νιώθουν κάποια ανασφάλεια, για τη μεγαλύτερη τάξη, την νέα τους δασκάλα ή δάσκαλο , τους καινούριους συμμαθητές και τις συμμαθήτριες, τις νέες πιο μεγάλες απαιτήσεις που θα υπάρξουν.

Continue reading

Εσωτερικευμένη Ομοφοβία και Τρανσφοβία, ένα σύμπτωμα της ασθένειας του συλλογικού υπερεγώ.


Από την σκοπιά της Ψυχικής Αρχιτεκτονικής.

Γράφει η Πάρβη Πάλμου


Από τη γέννησή μας καθώς και σε όλη την πορεία εξέλιξης του εαυτού μας ερχόμαστε σε μια επαφή με τα “θέλω” μας και πολύ νωρίς συνειδητοποιούμε ότι δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε όλες μας τις επιθυμίες. Ξαφνικά κοιτάμε γύρω μας και βλέπουμε ότι μας περιορίζουν χιλιάδες επιβεβλημένα “πρέπει” τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τις δικές μας ανάγκες. Από την πλέον γνωστή άποψη ότι τα αγόρια δεν πρέπει να κλαίνε και χιλιάδες άλλες άκαμπτες και σκληρές πεποιθήσεις σε σχέση με ποιά πρέπει να είναι τα ‘σωστά” χαρακτηρίστηκα ενός άξιου εκπροσώπου του αντρικού ή του γυναίκειου φύλου, μπορούν να δημιουργηθούν άκρως επικίνδυνα κοινωνικά εμφυτεύματα τα οποία εμποδίζουν την ικανότητα του ανθρώπου να εξελίξει τις πραγματικές του ικανότητες και να έρθει σε επαφή με τον αυθεντικό του εαυτό.

Continue reading

Πραγματικότητα και καθοδηγητικές αρχές για τη διασφάλιση μιας LGBTQI ενταξιακής εκπαίδευσης


Της Δήμητρας Κογκίδου, Καθηγήτριας του Παιδαγωγικό Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης και Προέδρου της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ.


Βρισκόμαστε σε μια θετική χρονική συγκυρία για τα LGBTQI δικαιώματα στην Ελλάδα μετά τη θέσπιση του σύμφωνου συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια –παρά το γεγονός ότι αποτελεί ένα αργοπορημένο και άτολμο βήμα καθώς δεν προχώρησε κυρίως στο θέμα της παιδοθεσίας. Είναι θετικό ότι συζητιέται το θέμα της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου για τους τρανς ανθρώπους σε νομοπαρασκευαστική επιτροπή. Χρειάζεται να γίνουν πολλά ακόμα θεσμικά βήματα και σε πολλούς τομείς που θα απεγκλωβίσουν ανθρώπους που έχουν περάσει τη ζωή τους μέσα σε καταπίεση και με σημάδια ενός τραύματος από την ομοφοβική ή τρανσφοβική βία που δέχθηκαν αλλά και δεν θα επιτρέψουν παιδιά και νεαρά άτομα να γίνουν θύματα αρνητικών στερεοτύπων, προκαταλήψεων και βίαιων επιθέσεων και να στερηθούν θεμελιώδη δικαιώματα που πρέπει να απολαμβάνουν όλοι και όλες ανεξαιρέτως και με τρόπο ισότιμο.Ίσως πρέπει να ασχοληθούμε πιο σοβαρά με τη συστηματική παρακολούθηση των ομοφοβικών – τρανσφοβικών ομιλιών μίσους και με την προσπάθεια πρόληψης, ενώ ταυτόχρονα να επικεντρωθούμε με σοβαρότητα και συστηματικά στην εκπαίδευση.

Continue reading